Zeilen met Sofie van VABmagazine

De eerste keer zeilen

 

Wat als ik de Lotto win? Dat is een makkie: geen sportwagen of een villa met zwembad, maar een zeilboot kopen. Nergens en overal wonen. In iedere haven een goede vriend hebben, en er thuiskomen.

 

Maar het is een droom, net zoals de Lotto winnen want ik speel niet op de Lotto en ken helemaal niets over zeilen. Want hoe zit dat met al die touwtjes, of met zeilen hijsen in de wind? Of erger: met wind én reuzengolven. Misschien toch maar die MG van 50 jaar oud kopen? De mens heeft angst voor wat hij niet kent dus op een zonnige dag sta ik op een zeilboot in de haven van Nieuwpoort om er te leren zeilen. Een paar dagen ervoor kreeg ik Sidney aan de lijn: “ Voor je een cursus start, wil ik eerst eens met je gaan zeilen. Dan kan je het roer eens vasthouden, voeling krijgen met de wind en de golven, en de zee leren kennen. Ik leer je dan enkele basisprincipes zonder al te veel in detail te treden.” Met een eigen kapitein de horizon tegemoet varen, dat klinkt als muziek in de oren.   

Het wordt een dag zoals in de eindgeneriek van een film: De zon bengelt speels in een voor de rest blauwe hemel, de zee ligt er rustig bij en ergens in het midden houdt Sidney koers. Samen met een vriend geniet ik op het dek van de wind die boven ons hoofd in de zeilen zucht. Bij het kraken van een flesje cava glijdt aan onze rechterkant de Belgisch kust als een lange sliert legoblokken aan ons voorbij. Links (bakboord of stuurboord?) ligt Groot Brittannië en daarachter de grote plas die Columbus ooit trotseerde om er via het westen India te bereiken. Een inschattingsfout met enorme gevolgen. Maar de arme drommel had dan ook geen gps of deftige kaart. Wij wel.

 

 

Driehoeksverhouding

 

Eenvoudige natuurelementen zoals de zon en de zee met daar ergens tussenin, een dobberende boot. Het is de ideale driehoeksverhouding voor simpel geluk. Het water dat tegen de boot klotst brengt vakantieherinneringen naar boven en werkt positief op het gemoed. Ik sluit mijn ogen en glijd weg in een onvaste droom waar ik van verse barracuda op een Balinees strand naar gebakken bananen in Cuba zweef.  Van hoofdgerecht naar dessert in enkele, smakelijke seconden tijd. Als Sidney erbij komt liggen, kijk ik verschrikt naar het roer. “Automatische piloot,” beantwoordt hij mijn blik, en hij staart voldaan naar de horizon. Het roer draait van links naar rechts zonder kapitein, maar Sidney lijkt er gerust in. Ik check toch even of er geen containerschepen in een cirkel van 360 graden te zien zijn en blijf, nou ja,… Een oogje in het zeil houden. Als Sidney me uiteindelijk vraagt om het roer over te nemen van ons dobberend spookschip, doe ik dat met plezier. Ik heb wel zin om even wat gezag uit te stralen. Maar omdat er twee roeren aanwezig zijn aan de boot, weet ik niet goed wat te kiezen. Natuurlijk laat hij me opzettelijk twijfelen en móet ik wel vragen waarom er twee roeren aanwezig zijn op een boot van amper 11 meter lang. “ Dat is omdat je altijd zou kunnen zien naar waar je vaart, afhankelijk van waar het zeil op dat moment de wind opvangt. De stuurman staat altijd aan de loefzijde”, legt Sidney uit, “Als je op volle zee vaart, heb je als beginner best een referentiepunt om je te kunnen oriënteren. Dat kan een boei of land zijn in de verte, een boot kan ook , maar pas op die beweegt ook ! dus die hou je dan ook best voortdurend in het oog.” Ik profiteer ervan om te vragen waarom links niet links heet en rechts, rechts. “ Omdat dit met de boot te maken heeft en niet met de persoon. Met bakboord bedoelen we de linkerkant van de boot, ongeacht van waar en hoe de bemanning op de boot zit”, luidt het logische antwoord. Hoe meer je weet, hoe minder angst voor het onbekende, maar ook hoe logischer alles wordt. Als je daar even over nadenkt, klinkt ook dat logisch.

 

 

Pedicure

De zee kreeg vandaag een rustdag dus veel werk heb ik niet met het besturen van onze zeilboot. De zeilen hangen er lusteloos bij en ik tuur wat in de verte. Af en toe draai ik voor de vorm eens naar links of rechts. ‘Mijn’ bemanning haalt hapjes boven en keuvelt gezellig over wereldreizen als ik de afstand tussen de boot en de kustlijn probeer in te schatten. Moet ik dat dan in voet berekenen? Hoe groot is een voet nu weer? Ik kan een blik op mijn eigen voeten niet vermijden. 33 centimeter? En met welke snelheid varen we richting Nederland? Dat moet dan weer in knopen berekend worden, maar ik heb geen flauw idee waarom dat in godsnaam in knopen moet gebeuren. Misschien is het geen slecht idee om, als ik dan toch de Lotto win, er gewoon een kapitein en wat knappe bemanning bij te halen die in de weer gaat met al die knopen en voeten … Voor pedicure heb ik nooit geduld gehad. Als de zon de zee kust en de horizon verlegen alle kleuren rood zweet, meren we opnieuw aan in Nieuwpoort. De boot wordt met touwen(landvasten zou sidney zeggen) aan de steiger gebonden en loom keren we naar onze wagens terug.  “Eigenlijk is het geen goede dag om te leren varen,” zegt Sidney, “ Er was geen bal wind dus ik kon je niet tonen hoe de zeilen werken in verschillende omstandigheden.”

Erg vervelend vind ik dat niet.

 

Zeil je voor het eerst…

Vrouwen zijn romantisch terwijl mannen toch praktischer ingesteld zijn. Vrouwen houden van een mooie zonsondergang terwijl mannen het boeiend vinden om zich uit te sloven met de touwen en zeilen. Dat zit ik te bedenken als we voor de tweede maal naar Nieuwpoort rijden om er onze zeilcursus te starten. De ochtend dient zich grijswit aan en in de verte komen regenwolken aanwaaien. Met wat geluk mogen we niet uitvaren en kunnen we een warme kop koffie drinken in de haven, bedenk ik. Maar Sidney staat ons al met een brede glimlach op te wachten: “ Goed dat jullie er zijn. De meesten haken af bij dit weer! Zo weet ik onmiddellijk wie gemotiveerd is.”  “Ah, ja.” antwoord ik droog als de eerste regendruppels al uit de lucht komen vallen. Nog geen twee minuten later zitten we in de kajuit dicht bij elkaar voor de eerste ‘les’. Theorie en praktijk gaan hier hand in hand, wat me motiveert om verder te gaan. Om op zee te zeilen, heb je zelfs geen diploma- en dus testjes, nodig. Je kunt simpelweg een bootje kopen en zonder problemen de haven uitvaren. Of je ver zult geraken is andere koek. Bij de eerste tripjes gaat er om die reden een kapitein mee en leer je als levensgenieter de voor-en nadelen van wind, stromingen en aerodynamica kennen. I like!

We krijgen een korte inleiding over manoeuvres, basistermen en hoe zeilen werken. Na een halfuurtje staan we al op het dek om knopen te leggen en alle materiaal te testen. Alles op de boot heeft een vaste plaats. Touwen hebben per functie een eigen kleurcode en leiden allemaal naar de cabine waar ze met een klem vastgehecht worden. Hoe meer materiaal ik leer kennen en gebruiken, hoe vlugger ik uit de haven wil vertrekken. Lang moeten we daar niet op wachten. De motor slaat aan, Sidney manoeuvreert de boot uit de steigers en geeft me al vlug het commando over de schuit van 40 voet (11m 82). Heerlijk, dat gezag.

 

Anticiperen

Als we het einde van de vaargeul bereiken, laten de stroming en de wind al vlug voelen wie hier werkelijk het gezag over de boot bepaalt. Ik kijk onthutst naar Sidney maar in plaats van het roer over te nemen, stelt hij me een vraag: “ In welke stand hou je je boot om de zeilen te kunnen hijsen?” “Met de neus recht in de wind?” probeer ik nerveus. Het blijkt correct. De automatische piloot wordt ingeschakeld, de touwen uit hun klem gehaald, en rond een lier gedraaid waarmee we de klapperende zeilen hijsen. De boot begint vervaarlijk te schommelen.  Al goed dat er regels zijn waar ik me kan op concentreren. Sidney maant me aan om het roer van de automatische piloot over te nemen. Ik weet niet of ik daar wel zin in heb, maar hij lijkt alle vertrouwen te hebben in… de boot. Als ik het roer naar rechts draai, helt de boot over en zet iedereen zich schrap. Ik gil, maar Sidney lacht: “Je bent goed bezig, doe zo verder.” Wat is dat voor zever, wil ik roepen, maar ik hou me in en laat de zeilen opbollen tot we koers zetten richting nergens en overal. Waar ik het stuur ook naartoe draai, de boot lijkt er het zijne van te denken. Ik begrijp er niets van. Al zeker niet dat ik goed bezig ben! Tot Sidney me uitlegt dat ik moet anticiperen op de golven.  Elke golf zal vaarrichting van de boot beinvloeden dus moet ik de ene richting sturen bij het opvaren van de golf en naar de ander in het afvaren …  De golven. Hoe kon ik ze vergeten.

 

Zot gedraaid

Na een tijdje ebt de stress weg en kan ik genieten van het harde labeur en de natuurelementen die het polyester en de twee zeilen geselen. Ik panikeer nog een keer als ik, tegen eigen verwachtingen in, de boot met de wind mee draai (gijpen). Met een hevige ruk kiepert het bootje naar links, zetten we ons voor de honderdste keer schrap en draai ik het roer uit alle macht naar de andere kant waardoor we met enige vertraging, naar de andere kant hellen. Sidney ondergaat het goedmoedig en leert me dan maar volgens het boekje gijpen en overstag gaan ( tegen de wind draaien). Terwijl ik het roer omdraai, regelt hij het achterste zeil met een grootschoot (touwen waarmee je het zeil laat vieren of aanspant), waardoor de giek van de ene naar de andere kant slingert, en we plots 180 graden gedraaid staan. Na enkele keren draaien, begrijp ik hoe het achterste zeil reageert op de wind en hoe je de boot kunt manipuleren. Ik tuur naar een flatgebouw en zet koers richting kust want mijn armen worden moe van al dat sleuren. Gemakkelijk is het niet om koers te houden met de golven die me steeds van de wijs brengen. Via een honderdtal omwegen arriveren we bij de vaargeul en keert de rust weer. Ook het aanmeren moet correct verlopen. Met een mastworp gooien we stootkussens overboord die de boot beschermen, de bemanning geeft ‘parkeerinstructies’ aan de kapitein en de zeilen worden neergehaald en sinecuur opgeplooid. Elk touwtje heeft zijn functie, en alles zijn volgorde, wat de veiligheid, en de duurzaamheid van het materiaal bevordert.  Met de rust keert ook de koude weer en we haasten ons naar het havencafé. Eindelijk koffie. Een bonkige zeerover zal ik niet worden, maar die verse barracuda in Bali ligt alvast iets meer binnen handbereik…

 

COMFORT: een water- en winddichte jas is geen overbodige luxe, net zoals en zonnebril en zonnecrème. Pilletjes tegen reisziekte geven je geen zeebenen, maar helpen tegen misselijkheid. Leer in België zeilen zodat die droomtrip in Kroatië zo vlekkeloos mogelijk verloopt.

DOEN: Check meerdere media voor het weerbericht. Zo weet je altijd waar je aan toe bent. Zoek een skipper waar je je goed bij voelt en je zonder spanningen alles leert. Je moet er tenslotte een hele tijd op een beperkte ruimte mee samenleven.

NIET DOEN: Onderschatten. Ga bij je eerste zeiltochten nooit langer dan een halve dag varen. Je leert veel bij en moet nog eens sturen, wat best vermoeiend is.

MEENEMEN: Overal ter wereld kan je een boot en/ of bemanning huren dus je hoeft niet per se alles mee te sleuren. Neem je tijd alvorens je dus werkelijk een boot koopt en die zonsondergang in je eentje tegemoet wil zeilen.

ONZE TIP: Vaar eerst enkele keren mee op een grote boot om het zeilen te ontdekken. Leer genieten en raak gemotiveerd. Daarna kan je sportievere, kleinere bootjes huren en aan de slag gaan.

 

VABMagazine leerde zeilen bij Flanders Eventmaker. 

addthis: